Dekalog, 6: „Tego nie ma. – Jest”.
Otwierająca film sekwencja prezentuje oboje bohaterów, zapowiadając dramat, jaki będzie się między nimi rozgrywał: rozdziela ich szyba, różni wiek i status społeczny, pozostaje im tylko patrzenie i bycie oglądanym. W precyzyjnej strukturze szóstego filmu „Dekalogu” dają się zauważyć trzy, niemal równe co do długości, części: w pierwszej kobieta widziana jest z perspektywy Tomka, oddzielona szybami, oknami, szkłem lunety, przybliżającej ją tylko pozornie. Środkowa część to spotkania, do których dochodzi: zakochany chłopak przyznaje się do podglądania, wyznaje miłość, która jednak niczego nie oczekuje. Część trzecia opowiedziana jest z punktu widzenia kobiety: teraz to ona zaczyna poczukiwać chłopca, odkrywa że istnieje miłość, która nie sprowadza się do fizjologicznego zaspokojenia.

Nieuważnie obejrzany film może wydać się opowieścią o podglądaczu: warto jednak dostrzec, w jaki sposób Tomek nie patrzy na atrakcyjną sąsiadkę. Dopiero kilka minut przed końcem poznajemy jej imię – Magda, odwołujące do utrwalonego w kulturze stereotypu kobiety grzesznej. W Ewangelii staje się ona kobietą nawróconą, przemienioną przez spotkanie z Jezusem: u Kieślowskiego przemiana Magdy następuje za sprawą Tomka i jego bezinteresownej miłości. Film podkreśla ją przez symbolikę, zaczerpniętą z Ewangelii: ceną, jaką płaci Tomek za wyzwolenie Magdy, jest wejście na Golgotę, któremu towarzyszy milczący mężczyzna w białym płaszczu (Artur Barciś). „Krótki film o miłości”, pełnometrażowa wersja „Dekalogu, sześć”, jest jeszcze czytelniejsza i bardziej optymistyczna w swoim zakończeniu.

ks. Marek Lis
Uniwersytet Opolski

Nagrody
  • MFF Wenecja 1989: nagroda Young Cinema, nagroda FIPRESCI
  • Międzynarodowe Spotkania Filmowe, Dunkierka 1989: Nagroda Krytyki
  • World Film Festival, Montreal 1989: Nagroda Krytyki
  • MFF San Sebastian, 1989: nagroda OCIC
  • MFF Sao Paulo, 1989: nagroda krytyki filmowej
  • Nagroda za reżyserię (przyznawana przez pismo „Ekran”) za rok 1989: Złoty Ekran
  • Srebrna Taśma 1990 – nagroda Stowarzyszenia Włoskiej Krytyki Filmowej
  • Nagroda Specjalna Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych NSFC 2000
  • Kliknij żeby włączyć wersję kontrastową
  • A Kliknij żeby przywrócić domyślny rozmiar czcionki
  • A Kliknij żeby zmniejszyć czcionkę
  • A Kliknij żeby powiększyć czcionkę